Het VIC-proces – 6. Rapportage & Verantwoording
Je levert een samenhangend verhaal op – begrijpelijk voor bestuur én navolgbaar voor de accountant.
Wat houdt deze stap in
Het vertalen van bevindingen en maatregelen naar rapportage, het bestuurlijk duiden van de uitkomsten, en het verantwoorden richting raad en accountant. Dit is waar de hele VIC-cyclus samenkomt in één leesbaar geheel. De VIC-rapportage is bovendien directe input voor de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken – dat is geen apart traject, maar dezelfde informatie op een ander niveau.
Waar het in de praktijk vaak misgaat
Voor het bestuur zijn rapportages te technisch, te gedetailleerd of te lang. Bestuurders willen weten of ze op koers liggen – niet elke steekproef terugzien. Voor de accountant ontbreekt de rode draad: bevindingen worden losstaand gepresenteerd, en de relatie tussen risico, controle en maatregel is niet navolgbaar. Het gevolg: twee versies maken, of één versie die voor niemand echt werkt. En vervolgens datzelfde verhaal nog een keer opschrijven voor de paragraaf bedrijfsvoering – los van de bron, onder tijdsdruk, met risico op inconsistenties.
Hoe de VIC App dit ondersteunt
Consistente rapportages vanuit één bron – dezelfde data, op het juiste abstractieniveau voor de juiste lezer. Je maakt niet twee verhalen – één voor bestuur en één voor accountant – maar werkt vanuit één consistente bron. Patronen en trends worden zichtbaar door de koppeling tussen detail en overzicht. De audittrail laat zien hoe risico’s hebben geleid tot populatiekeuze, steekproefomvang en uiteindelijke bevindingen. En straks direct verbonden met de jaarstukken via de publicatie-app – het connected-verhaal in de praktijk.
Rapportage & Verantwoording is onderdeel van het VIC-proces bij gemeenten. Lees meer over verbijzonderde interne controle of bekijk hoe de VIC App dit ondersteunt.
Rechtmatigheidsverantwoording en het VIC-proces
Sinds 2023 tekent het college zelf de rechtmatigheidsverantwoording. Het is niet langer de accountant die concludeert, maar het bestuur dat verantwoording aflegt. VIC levert een wezenlijk deel van de onderbouwing voor die verantwoording.
Vanaf verslagjaar 2025 daalt de maximale verantwoordingsgrens van 3% naar 2%. Fouten en onzekerheden worden daarbij opgeteld. De ruimte voor onzekerheid wordt kleiner, de eisen aan navolgbaarheid en reproduceerbaarheid worden hoger.
Wanneer risico’s, steekproeven, bevindingen en maatregelen samenhangend zijn vastgelegd, ontstaat een navolgbaar geheel dat direct bijdraagt aan de bestuurlijke verantwoording en de onafhankelijke beoordeling door de accountant.
Veelgestelde vragen over rechtmatigheidsverantwoording
Wat is de rechtmatigheidsverantwoording?
Een verklaring van het college dat de baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Sinds 2023 tekent het college hier zelf voor, niet de accountant.
Wat verandert er met de verantwoordingsgrens van 2%?
Vanaf verslagjaar 2025 daalt de maximale verantwoordingsgrens van 3% naar 2% van de totale lasten. Fouten en onzekerheden worden opgeteld. De eisen aan onderbouwing en navolgbaarheid worden daarmee hoger.
Hoe ondersteunt VIC-software de rechtmatigheidsverantwoording?
VIC-software verbindt risicoanalyse, werkprogramma, controles, bevindingen en rapportage in een samenhangend proces. Zo ontstaat een navolgbare keten van risico tot verantwoording, bruikbaar voor zowel bestuur als accountant.
Wat is het verschil tussen VIC-rapportage en de paragraaf bedrijfsvoering?
De VIC-rapportage beschrijft het werk van de tweede lijn: wat is gecontroleerd, wat is gevonden, welke maatregelen zijn genomen. De paragraaf bedrijfsvoering is het bestuurlijke sluitstuk in de jaarstukken. In een samenhangend proces is de VIC-rapportage directe input voor de paragraaf bedrijfsvoering.